۸ تیر ۱۳۸۹

ظلم، جهل و برزخیان زمین

نجواها و فریادها در برخورد فرهنگها
محمد قائد
نشر طرح نو/ چاپ اول ۸۹/ ۳۸۴ صفحه/ ۱۰۰۰۰ تومان


از یک طرف ناراحت‌کننده‌ست که آدم‌های زیادی این کتاب رو نخونند و از طرف دیگه بیشتر شناخته شدنش به یک سری اجازه می‌ده‌ که بیشتر از قبل اظهار فضل کنند و هر نظری رو که دارند به این کتاب ربط بدن.
شیوه‌ی نوشتنش همونیه که تو دفترچه‌ی خاطرات و فراموشی هم بود. معمولاً حرف‌هاش زیادی جدا از هم به نظر میاد. مثلاً یک مثال از صد سال پیش میاره و بلافاصله یک مثال از زمان حال میاره. اما وسعت اطلاعات و مطالعاتش تو این کتاب کاملاً مشخص می‌شه. موضوع اصلی کتاب برخورد خرده فرهنگ‌هاست. از خرده فرهنگ‌های توی یک شهر گرفته تا توی کل دنیا و تقابل عرب و اروپایی و مسیحی و مسلمان و...
تو طبقه بندی خود کتاب نوشته «فرهنگ سیاسی». اما خود کتاب گسترده‌تر از اینه و لزوماً سیاسی نیست اما یک بخش مهمش درباره‌ی جنگ‌های ایران و روسه و یک مقاله‌ی مفصل درباره‌ی ۲۸ مرداد داره.
این‌طور نیست که بخش‌های تاریخی‌ش (مثلاً جنگ‌های ایران و روس) حوصله‌سربر باشه. من موقع خوندن هر صفحه‌ی کتاب لذت می‌بردم. این یکی از امتیازهای خیلی مهم مقاله‌های قائده. صرفاً علمی و تاریخی نیست اما ژورنالیستی هم نیست. نوشتن همچین کتابی خیلی سخته و اگر این‌طور نبود تا حالا خیلی‌ها سعی کرده بودند شبیه قائد بنویسند.

۶ خرداد ۱۳۸۹

آشنایی با شوپنهاور

پل استراترن
کاظم فیروزمند
نشر مرکز/چاپ اول۸۹/ ۶۴صفحه/ ۲۰۰۰ تومان

به نظرم از آشنایی با کنفوسیوس بهتر بود. یعنی حرف بیشتری برای گفتن داشت. شاید به خاطر تفاوت‌های خود کنفوسیوس و شوپنهاور باشه و ربطی به نویسنده نداشته باشه.
اول زندگی شوپنهاور رو به طور خلاصه شرح می‌ده و بعد هم نظریات مهم و فلسفه‌ش رو توضیح می‌ده. همین‌ها با توضیح و تفصیل بیشتر توی کتاب «شوپنهاور» (دیدیه رمون، نشر ققنوس) اومده. البته بیشتر تمرکز کتاب رمون روی مسئله‌ی ملال و نظرات شوپنهاور درباره‌ی راه سعادت در زندگیه اما این کتاب بیشتر مبانی فلسفه‌ی شوپنهاور رو توضیح می‌ده. (اراده‌ی حیات یا خواست زندگی و...)
آخر کتاب هم دو سه صفحه از نوشته‌های خود شوپنهاور رو آورده. اوایل کتاب که در مورد زندگی شوپنهاوره توضیح می‌ده که شوپنهاور حول و حوش پونزده سالگی به کوه شنیکوپه در بوهم صعود می‌کنه. روی قله یک کتابچه بوده که بازدیدکننده‌ها اون‌جا خاطره می‌نوشتند. شوپنهاور می‌نویسه: «کیست که بتواند صعود کند و همچنان خاموش بماند؟ آرتور شوپنهاور از هامبورگ» بعد توضیح می‌ده که اون کتابچه هنوز وجود داره و می‌شه نوشته‌ی شوپنهاور رو خوند. خیلی جالبه.

۴ خرداد ۱۳۸۹

زیگموند فروید

پتریک جی. ماهونی
خشایار دیهیمی
نشر ماهی/ چاپ اول۸۹/ ۷۶صفحه/ ۲۰۰۰ تومان

نشر ماهی یک مجموعه‌ی جدید رو شروع کرده به اسم نسل قلم که تا حالا فروید و هرمان هسه و نیچه و شوپنهاور ازش چاپ شده. مترجم همه هم خشایار دیهیمیه. این کتاب درباره‌ی زندگی شخصی فروید توضیح زیادی نمی ده و مستقیم می‌ره سراغ نظرات و کتاب‌هاش.
یک بخش مهم کتاب درباره‌ی کتاب تعبیر رویاهای فرویده. در مورد کتاب‌های دیگه‌ش و تحول نظریاتش هم توضیح می‌ده. کتاب تخصصی‌ای نیست اما بعضی جاها خیلی هم ساده‌فهم نیست.
جدیداً این کتاب‌ها خیلی زیاد شده که درباره‌ی یک شخصیت مهمه و توی کمتر از صد صفحه درباره‌ش توضیح می‌ده. احتمالاً زیاد قابل اعتماد نیست اما به نظر نمیاد راه بهتری هم وجود داشته باشه.

۳ خرداد ۱۳۸۹

هیچ‌کس مثل تو مال این‌جا نیست

میراندا جولای
فرزانه سالمی
نشر چشمه/ چاپ اول زمستان۸۸/ ۸۷صفحه/ ۲۰۰۰ تومان

پشت جلد نوشته: «داستان‌های بامزه‌ی جولای کار مهم و خاصی انجام می‌دهند: آدم را غافلگیر می‌کنند. بعد هم به شکل بسیار آرام و خاصی از واقعیات روزمره‌ی زندگی فراتر می‌روند.»
«زنی در اتاق نشیمنش شنا درس می‌دهد. البته! چرا که نه؟ جولای باعث می‌شود همه چیز به نظرمان خیلی طبیعی بیاید»
این توضیحات باعث می‌شه آدم فکر کنه این کتاب باید شبیه تارک دنیا مورد نیاز است باشه ولی نیست. داستان‌هاش بامزه یا خیلی عجیب نیستند و فرق زیادی  با داستان‌های بقیه ندارن. اما در کل مجموعه داستان خوبیه. من از این داستان‌هاش بیشتر خوشم اومد: پاسیو مشترک، این آدم، دلخوشی من.
بقیه‌ی داستان‌ها هم بد نیستن. اما بعضی جاها معلومه که می‌خواد متفاوت باشه و تو ذوق می‌زنه. به جز این بیشتر داستان‌ها موضوع‌های خوبی دارن.

۲ خرداد ۱۳۸۹

شبی عالی برای سفر به چین

دیوید گیلمور
میچکا سرمدی
نشر چشمه/ چاپ اول زمستان ۸۸/ ۱۶۸صفحه/ ۳۵۰۰ تومان

این اون گیلمور معروف نیست. یک نویسنده‌ی کاناداییه که کتابش پرفروش‌ترین کتاب ملی کاندا توی سال ۲۰۰۵ شده. راوی اول شخصه و داستان درباره‌ی راویه که بچه ش رو گم می‌کنه.
 تا طرفای صفحه‌ی چهل خیلی خوب بود اما هر چی گذشت کم‌تر خوشم اومد. احتمالاً به خاطر این‌که تا حدی فانتزی شد و از شرایطی که اول کتاب درست کرده بود دور شد. در کل رمان بدی نیست اما چیز فوق العاده‌ای هم نداره. تا حد زیادی هم شبیه بیشتر داستان‌های آمریکای شمالیه. یکی از چیزهایی که تو این داستان‌ها زیاده دیالوگ‌های عجیب و غریب مردم معمولیه. مثلاً دو نفر که تا حالا همدیگه رو ندیده‌ن راجع به یک مسئله‌ی خصوصی حرف می‌زنن یا درباره‌ی معنای زندگی فلسفه‌بافی می‌کنن. دلم می‌خواد بدونم اون‌جا واقعاً اوضاع این‌جوریه؟ احتمالاً هست که این‌همه توی داستان‌ها نمونه‌ش وجود داره.

۱ خرداد ۱۳۸۹

آشنایی با کنفوسیوس

پل استراترن
کاظم فیروزمند/ چاپ اول ۸۹/ ۶۴ صفحه/ ۲۰۰۰ تومان

یک مجموعه به اسم آشنایی با فیلسوفان هست که پل استراترن نوشته و این کتاب یکی از اون‌هاست. همین نویسنده یک مجموعه‌ی دیگه به اسم آشنایی با نویسندگان هم داره که اون‌ها رو هم نشر مرکز چاپ می‌کنه. همین نشون می‌ده قاعدتاً کتاب‌های جدی و مهمی نیستند. چون یک نفر نمی‌تونه روی کافکا و همینگوی و کنفوسیوس و بقیه تسلط یک اندازه و قابل قبولی داشته باشه.
اول درباره‌ی زندگی کنفوسیوس توضیح می‌ده که اطلاع زیادی ازش وجود نداره چون چهار قرن قبل از میلاد زندگی می‌کرده. بعد هم درباره‌ی نگرشش به دنیا صحبت می‌کنه و جمله‌ها یا حکایت‌هایی از کنفوسیوس میاره. قیمت کتاب هم با توجه به تعداد صفحاتش خیلی گرونه.
«آیین کنفوسیوس اساساً عملی است. به این توجه دارد که در سطح فردی و اجتماعی چگونه باید زیست. به همین سبب مسائل اصلی‌اش اخلاق و سیاسات است. درباره‌ی معنا و ماهیت غایی حیات چندان غور نمی‌کند. مابعدالطبیعه غالباً در آن غایب است. این از همان آغاز آیین کنفوسیوس در دوهزار و پانصد سال پیش در مورد آن صادق بوده و در مورد آیین نوکنفوسیوسی در شکل شایع امروزی‌اش نیز همچنان صادق است.»